Period od 21. sedmice trudnoće, koji pripada drugom trimestru, predstavlja fazu u kojoj su promjene kod majke i bebe već jasno vidljive. Pokreti bebe postaju izraženiji, a u ovom periodu je najčešće već završeno skrining testiranje na anomalije. U 21. sedmici beba počinje razvijati osnovne funkcije poput sisanja i “vježbanja” disanja. Buduća majka može osjetiti promjene u ravnoteži tijela zbog pomjeranja težišta i opuštanja zglobova, što može dovesti do bolova u leđima i donjem dijelu kičme.
Beba u 21. sedmici trudnoće pokazuje značajan napredak u pogledu težine i senzornih sposobnosti, sve je aktivnija i počinje sve jasnije reagovati na spoljašnje podražaje.
2. trimestar: otprilike 52% trudnoće je završeno
Prema datumu posljednje menstruacije:
- Procijenjeni porođaj: ostaje oko 19 sedmica
- Prosječna dužina bebe: 26–27 cm
- Procijenjena težina: oko 360 grama
Razvoj bebe u 21. sedmici trudnoće
Moždana kora bebe u ovom periodu počinje se naboravati (formirati vijuge). Čula ukusa i mirisa nastavljaju se razvijati i postaju sve osjetljivija. U ovom periodu se najčešće već završava detaljni skrining na anomalije.
Prema kriterijima Američkog koledža za ginekologiju i akušerstvo (ACOG), detaljni ultrazvuk (Level II ultrasonografija) koji se radi između 18. i 22. sedmice predstavlja zlatni standard za otkrivanje strukturnih anomalija. I Tursko udruženje za perinatologiju naglašava da se najtačniji rezultati postižu između 20. i 22. sedmice.
Nervni sistem
U 21. sedmici trudnoće moždana kora počinje se intenzivnije razvijati, a sinapse se i dalje formiraju. Nervni sistem bebe ubrzano sazrijeva, a povezanost između nervnih ćelija se povećava, što omogućava bolje koordinisane pokrete.
Pokreti
Mišićno-koštana koordinacija se poboljšava i majka sve jasnije osjeća pokrete bebe. U ovom periodu kosti, mišići, zglobovi i vezivna tkiva nastavljaju svoj razvoj.
Probavni sistem
Počinje peristaltika crijeva, a formiranje mekonijuma se nastavlja. Beba guta amnionsku tečnost, što doprinosi razvoju funkcije crijeva.
Koža
Počinje formiranje verniks kazeoze (zaštitnog sloja na koži), a može se pojaviti i lanugo (tanka dlačica). Ovaj sloj štiti kožu bebe od djelovanja plodne vode i pomaže u održavanju njene vlažnosti.
Sluh
Beba reaguje na vanjske zvukove i počinje prepoznavati majčin glas. Razgovor s bebom, pjevanje ili slušanje mirne muzike može pozitivno uticati na razvoj i kasnije povezivanje.
Ciklus spavanja
Fetus u ovom periodu većinu vremena provodi u stanju sna, a prisutni su ciklusi spavanja i buđenja od 20 do 30 minuta.
Simptomi kod majke u 21. sedmici trudnoće
U ovoj sedmici materica se nalazi otprilike 1 cm iznad pupka. Visina fundusa obično odgovara sedmici trudnoće i u 21. sedmici iznosi približno 19–23 cm. Pokreti bebe postaju jači i izraženiji. Zbog rasta materice mogu se javiti bolovi u leđima i karlici, zatvor, gorušica, grčevi u nogama, valunzi i začepljen nos. Kod nekih trudnica mogu se pojaviti i strije na stomaku.
Ove simptome moguće je ublažiti određenim mjerama u svakodnevnom životu. Lagana i redovna fizička aktivnost poput šetnje i trudničkih vježbi može pomoći kod bolova u leđima i nogama. Dovoljan unos vode, uravnotežena ishrana i izbjegavanje dugog sjedenja ili stajanja mogu smanjiti grčeve i nelagodu.
Također se preporučuje češći unos manjih obroka kako bi se spriječila gorušica. Izbjegavanje hrane prije spavanja je također važno. Za prevenciju strija preporučuje se redovna hidratacija kože i dovoljan unos tečnosti.
Uobičajene zablude u 21. sedmici trudnoće
Ako je beba jako aktivna, nešto nije u redu. (Uobičajena zabluda)
U 21. sedmici pojačana fetalna aktivnost je normalna. Zabrinjavajuća je smanjena ili izostala aktivnost. (Činjenica)
Skrining na anomalije se mora uraditi tačno u 20. sedmici. (Uobičajena zabluda)
Optimalni period je između 20. i 22. sedmice, pa je i 21. sedmica potpuno validna za pregled. (Činjenica)
Velik stomak znači da su blizanci. (Uobičajena zabluda)
Izgled stomaka zavisi od građe tijela, položaja materice i mišićnog tonusa, a ne nužno od broja beba. (Činjenica)
Mučnine nakon 21. sedmice su znak problema. (Uobičajena zabluda)
Kod dijela trudnica mučnine mogu trajati duže i to ne mora značiti patologiju. (Činjenica)
Svako krvarenje znači spontani pobačaj. (Uobičajena zabluda)
Krvarenje može imati različite uzroke i ne znači uvijek gubitak trudnoće, ali zahtijeva procjenu. (Činjenica)
Kada se treba javiti u hitnu pomoć?
U drugom trimestru hitna procjena je potrebna u sljedećim slučajevima:
- Jaki bolovi u stomaku, kontrakcije ili povišena temperatura
- Otežano disanje ili bol u prsima
- Obilno vaginalno krvarenje
- Iznenadna glavobolja uz poremećaj vida i otoke (posebno lica i ruku)
