Urinarna infekcija (UI), jedna je od najčešćih perinatalnih komplikacija koja pogađa približno 8% trudnoća. Najčešća bakterijska infekcija koja se nalazi u uzorcima urina trudnica je Escherichia coli (E. coli). Ove infekcije predstavljaju spektar koji se kreće od asimptomatske bakteriurije, preko simptomatskog akutnog cistitisa, pa sve do najtežeg oblika – pijelonefritisa. Tokom trudnoće, kako maternica raste, vrši pritisak na mokraćni mjehur. Ovo stanje može otežati potpuno pražnjenje mokraćnog mjehura i dovesti do urinarne infekcije. Hormonalne promjene također mogu uzrokovati urinarnu infekciju. Prisustvo urinarnih infekcija u trudnoći može dovesti do nepovoljnih ishoda, uključujući povećan rizik od prijevremenog poroda i niske porođajne težine.
Zašto dolazi do urinarne infekcije u trudnoći?
Trudnoća je period velikih promjena u tijelu žene, a neke od tih promjena mogu ih učiniti podložnijim urinarnim infekcijama. Promjene povezane s urinarnom infekcijom tokom trudnoće uključuju:
Hormonalne promjene
Urin proizvode bubrezi i pohranjuje se u mokraćnom mjehuru prije mokrenja. Povećanje nivoa hormona progesterona (obično u ranoj trudnoći) može uticati na mišiće mokraćnog mjehura i cijevi koje vode od bubrega do mokraćnog mjehura (uretere). Ovi mišići se opuštaju, a ureteri se šire, što olakšava bakterijama koje uzrokuju urinarnu infekciju da se kreću iz mokraćnog mjehura prema bubrezima.
Pritisak na mokraćni mjehur
U kasnijim fazama trudnoće, težina rastuće bebe i maternice počinje vršiti veći pritisak na mokraćni mjehur. To može smanjiti protok urina i otežati potpuno pražnjenje mokraćnog mjehura, čime se omogućava razmnožavanje bakterija u zaostalom urinu.
Promjene u imunološkom sistemu
Tokom trudnoće, imunološki sistem se prilagođava rastućoj bebi u maternici. Ove promjene mogu značiti da tijelo drugačije reagira nego ranije i da je prirodna zaštita od infekcija, uključujući urinarne infekcije, smanjena.
Promjene u urinu
Tokom trudnoće ponekad dolazi do promjena u urinu koje mogu potaknuti rast bakterija koje uzrokuju urinarnu infekciju. Na primjer, to se može dogoditi ako dođe do povećanja nivoa šećera (glukoze). Normalno (kada žena nije trudna) u urinu ima vrlo malo šećera, ali je tokom trudnoće uobičajeno da ga ima u manjoj količini.
Koji su simptomi urinarne infekcije u trudnoći?
Urinarne infekcije (UI) su česte tokom trudnoće. Procjenjuje se da, kada se uzmu u obzir sve vrste UI, pogađaju približno 2% do 15% žena. Simptomi UI uključuju bolno mokrenje, zamućen urin i čestu potrebu za mokrenjem. Najčešći znakovi i simptomi urinarne infekcije u trudnoći su:
- Bol pri mokrenju (dizurija)
- Krv u urinu
- Promjena boje urina (zamućen izgled) i jak miris
- Nekontrolisano oticanje urina (curenje urina)
- Iznenadna i hitna potreba za mokrenjem
- Bol tokom spolnog odnosa
Rjeđi simptomi urinarne infekcije tokom trudnoće uključuju:
- Blagu povišenu temperaturu
- Zimicu
- Mentalne promjene ili konfuziju
- Povraćanje
- Bol, pritisak ili osjetljivost u području mokraćnog mjehura
- Neliječene UI mogu dovesti do komplikacija kao što su pijelonefritis, prijevremeni porod, niska porođajna težina, pa čak i maternalna sepsa
Kako se liječi urinarna infekcija u trudnoći?
Liječenje urinarnih infekcija zahtijeva antibiotike. Ljekar će propisati antibiotik koji je siguran i efikasan i za majku i za razvijajući fetus. Time se većina infekcija uspješno uklanja. Kod težih infekcija bubrega, antibiotici se daju intravenskim putem.
Antibiotici koji se mogu sigurno koristiti tokom trudnoće uključuju:
- Penicilin ili amoksicilin
- Cefaleksin
- Kod težih infekcija klindamicin
Simptomi obično nestaju u roku od tri dana. Čak i ako simptomi prođu, veoma je važno završiti terapiju antibioticima koju je propisao ljekar.
Da li urinarna infekcija u trudnoći šteti bebi?
Da, urinarna infekcija (UI) tokom trudnoće može predstavljati rizik i za majku i za bebu ako se ne liječi. UI može povećati rizik od prijevremenog poroda i dovesti do niske porođajne težine, što može uzrokovati ozbiljnije komplikacije. Ako se UI razvije u infekciju bubrega (pijelonefritis), može dovesti do težih zdravstvenih problema kod majke, uključujući hospitalizaciju, te uticati na zdravlje fetusa. Također, neliječene UI mogu izazvati značajnu nelagodu kod majke i povećati rizik od hipertenzije i komplikacija tokom poroda.
U rijetkim slučajevima, infekcija se može proširiti u krvotok i predstavljati ozbiljan rizik i za majku i za bebu. Zbog ovih potencijalnih opasnosti, veoma je važno da trudnice odmah potraže medicinsku pomoć ako osjete simptome poput peckanja pri mokrenju, učestalog mokrenja, bolova u leđima ili povišene temperature. Rano postavljanje dijagnoze i odgovarajuće liječenje antibioticima može smanjiti rizike i doprinijeti zdravom ishodu trudnoće. Redovne prenatalne kontrole također pomažu u praćenju i sprječavanju komplikacija povezanih s urinarnim infekcijama tokom trudnoće.
U kojoj sedmici trudnoće se javlja urinarna infekcija?
Urinarna infekcija (UI) nastaje kada bakterije inficiraju mokraćne puteve. Zbog promjena u urinarnom sistemu, trudnice imaju veću vjerovatnoću da razviju urinarnu infekciju između šeste i dvadeset četvrte sedmice trudnoće.
