Zatvor nastaje kada pražnjenje crijeva postane rjeđe, što otežava defekaciju. Često se javlja kao simptom osnovnog zdravstvenog problema. Nedovoljan unos vlakana i loša ishrana su česti uzroci. Uobičajeni znakovi zatvora uključuju rijetko pražnjenje crijeva, tvrdu ili grudastu stolicu i poteškoće pri defekaciji. Međutim, prisustvo krvi u stolici, jaki bolovi u stomaku ili nemogućnost pražnjenja duže od tri sedmice može ukazivati na ozbiljnije stanje i zahtijevati medicinsku pažnju. U većini slučajeva, zatvor se samostalno rješava u roku od nekoliko dana. Prilagođavanje prehrambenih navika i povećanje fizičke aktivnosti mogu s vremenom olakšati stanje.
Zatvor je stanje karakterizirano rijetkim pražnjenjem crijeva ili poteškoćama pri izdavanju stolice. Medicinski se definiše kao manje od tri pražnjenja crijeva sedmično. Uobičajeni simptomi uključuju nepotpuno pražnjenje, bolnu ili napornu defekaciju i nadutost. Suštinski, zatvor je rezultat usporene crijevne pokretljivosti. Ako zatvor potraje i prati ga bol u stomaku, gubitak težine ili krvarenje iz rektuma, može biti potrebno dodatno medicinsko ispitivanje.
Za olakšanje zatvora, važno je omekšati stolicu konzumiranjem hrane bogate vlaknima, kao što su šargarepa, jabuke, suve šljive, kajsije, artičoke i brokoli. Pijenje dovoljne količine vode i redovna fizička aktivnost takođe pomažu u stimulaciji pražnjenja crijeva.
Uzroci zatvora
Najčešći uzroci zatvora uključuju nedovoljan dnevni unos vode, manjak hrane bogate vlaknima u ishrani, nisku fizičku aktivnost i upotrebu određenih lijekova. Takođe, stanja poput suženja debelog crijeva i hormonski poremećaji mogu dovesti do zatvora.
Uobičajeni faktori koji doprinose zatvoru su:
- Nizak ili odsutan unos hrane bogate vlaknima
- Nedovoljan unos tečnosti
- Poremećaji ishrane
- Sjedilački način života i nedostatak vježbanja
- Upotreba određenih lijekova
- Stres i depresija
- Trudnoća
Šta pomaže kod zatvora?
Povećanje dnevne fizičke aktivnosti, konzumiranje dovoljne količine tečnosti i hrane bogate vlaknima radi omekšavanja stolice spadaju među najučinkovitije metode za olakšanje zatvora. Takođe, važno je ne odlagati pražnjenje crijeva nakon obroka kako bi se spriječio zatvor.
Efikasne metode za olakšanje zatvora uključuju:
- Konzumiranje hrane bogate vlaknima uz dovoljan unos tečnosti
- Korištenje biljnih čajeva kao što su nana, zeleni čaj i sena koji stimulišu crijeva
- Povećanje vježbanja i dnevne fizičke aktivnosti
- Izbjegavanje hrane koja može izazvati zatvor
- Podrška crijevnoj funkciji probioticima
- Korištenje ljekovitog efekta maslinovog ulja za omekšavanje stolice
Hrana koja pomaže kod zatvora
Određena hrana posebno pomaže u održavanju zdravlja crijeva i olakšava prolazak stolice. Hrana bogata probioticima i vlaknima je naročito važna.
Primjeri hrane koja pomaže kod zatvora uključuju:
- Suho voće poput smokava, kajsija i suvih šljiva
- Dovoljna dnevna količina vode
- Laneno sjeme konzumirano s jogurtom
- Pileće bijelo meso ili riba
- Povrće bogato vlaknima poput poriluka, artičoka, spanaća, mahunarki, cvekle, kupusa, celera i lana
- Masline i maslinovo ulje
- Svježe voće poput jabuka, krušaka i šljiva
- Probiotici poput kefira
- Topla voda s limunom za stimulaciju varenja
Kako olakšati zatvor?
Zatvor koji nije uzrokovan osnovnom bolešću često se može kontrolisati prilagođavanjem dnevnih rutina. Biljni čajevi bez kofeina, kao što su sok od suvih šljiva, sena, komorač i zeleni čaj, kao i povrće bogato vlaknima, mogu pomoći. Redovno vježbanje, povećan unos vode i održavanje kretanja tokom dana takođe su efikasne strategije.
Praktične metode za olakšanje zatvora uključuju:
- Konzumiranje voća i povrća bogatog vlaknima
- Pijenje dovoljno vode
- Odabir kafe bez kofeina
- Redovna fizička aktivnost
- Nježno masiranje stomaka
- Konzumiranje hrane bogate probioticima
- Održavanje redovnog pražnjenja crijeva bez odlaganja
- Upravljanje stresom i izbjegavanje emocionalnog opterećenja
Često postavljana pitanja o zatvoru
Šta pomaže kod zatvora kod beba?
Kada bebe prelaze na čvrstu hranu, može doći do zatvora. Pružanje hrane bogate vlaknima, poput krušaka, jabuka i suvih šljiva, uz osiguravanje dovoljnog unosa tečnosti, može olakšati pražnjenje crijeva.
Kako se može olakšati zatvor?
Dovoljan unos tečnosti, hodanje i fizička aktivnost su ključni. Takođe, konzumiranje suvih smokava, kajsija i datula može pružiti olakšanje.
Šta pomaže kod zatvora tokom trudnoće?
Cjelovite žitarice, zobena kaša i hrana bogata vlaknima su efikasni. Sok od suvih šljiva i suhe šljive takođe su korisni za kontrolu zatvora tokom trudnoće.
Pomaže li maslinovo ulje kod zatvora?
Da. Maslinovo ulje može omekšati stolicu podržavajući podmazivanje crijeva. Konzumiranje jedne kašike maslinovog ulja na prazan stomak ujutro može pomoći kod zatvora kod inače zdravih osoba.
