Šta je suženje kanala (Spinalna stenoza) i Kod koga se javlja?

Spinalna stenoza je suženje jednog ili više kanala kroz koje prolaze živci u vašoj kičmi. Manje prostora u kičmi smanjuje količinu prostora dostupnog za kičmenu moždinu i živce koji izlaze iz kičmene moždine. Suženi prostor može dovesti do iritacije, pritiska ili uklještenja kičmene moždine ili živaca, što može uzrokovati bol u leđima, vratu, rukama i nogama.

Spinalna stenoza obično se razvija polako tokom vremena. Najčešće nastaje zbog osteoartritisa (degenerativnih promjena) ili “trošenja” koje se prirodno javlja u kičmi kako starimo. Zbog toga, iako se neke promjene mogu vidjeti na rendgenskim snimcima ili drugim metodama snimanja urađenim iz nekog drugog razloga, možda dugo nećete imati nikakve simptome. Ovisno o tome gdje se spinalna stenoza nalazi i koliko je teška, možete osjećati bol, utrnulost, trnjenje i/ili slabost u vratu, leđima, rukama, nogama, šakama ili stopalima.

Lumbalna (donja leđa) stenoza kanala šta je?

Lumbalna stenoza kanala je suženje spinalnog kanala ili tunela kroz koje prolaze živci i druge strukture povezane s tim kanalom. Suženje spinalnog kanala obično nastaje zbog promjena povezanih sa starenjem, uključujući i pomjeranje jednog pršljena iz normalnog položaja, što smanjuje veličinu kanala.

Suženje spinalnog kanala ili bočnih kanala koji štite živce obično dovodi do uklještenja korijena živca kičmene moždine. Kako se promjer kanala smanjuje, živci postaju sve više iritirani.

Simptomi lumbalne stenoze kanala uključuju bol, utrnulost ili slabost u nogama, preponama, kukovima i donjem dijelu leđa. Simptomi se obično pogoršavaju pri hodanju ili stajanju, a smanjuju se kada ležite, sjedite ili se lagano nagnite naprijed.

Kod koga se javlja spinalna stenoza?

Spinalna stenoza može se razviti kod svakoga, ali se najčešće javlja kod osoba starijih od 50 godina. Mladi koji su rođeni s užim spinalnim kanalom također mogu razviti spinalnu stenozu. Stanja poput skolioze ili povreda kičme, koja utiču na kičmu, takođe mogu povećati rizik od spinalne stenoze.

Koji su dijelovi kičme?

Naša kičma je stub sastavljen od 24 kosti (pršljena), plus srasle kosti sakruma i trtice. Počinje od lobanje i završava u karlici. Kičma podržava težinu tijela i štiti kičmenu moždinu. Svaki pršljen ima okrugli prednji dio (tijelo), centralni otvor u obliku prstena (spinalni kanal), ravne koštane površine na vrhu i dnu pršljena gdje se spajaju sa susjednim pršljenovima (fasetni zglobovi) i koštane dijelove sa strane. Između tijela svakog pršljena nalazi se ravna, okrugla podloga nazvana intervertebralni disk, koja služi kao amortizer. Ligamenti su snažne trake koje drže pršljenove zajedno, stabilizuju kičmu i štite diskove.

Kičmena moždina – koja šalje i prima poruke između tijela (uključujući mišiće i organe) i mozga – prolazi kroz centar spinalnog kanala. Potpuno je okružena koštanim dijelovima kičme. Korijeni živaca su prvi dio snopa nervnih vlakana koji izlaze iz kičmene moždine i izlaze kroz bočne otvore između pršljenova, nazvane neuralni forameni. Nervo vlakna ili “živci” kasnije odlaze u sve dijelove tijela.

Šta uzrokuje spinalnu stenozu?

Spinalna stenoza može imati mnogo uzroka. Zajedničko im je to što mijenjaju strukturu kičme i uzrokuju sužavanje prostora oko vaše kičmene moždine i korijena živaca koji izlaze iz kičme. Kičmena moždina i/ili korijeni živaca se komprimiraju, što dovodi do simptoma poput bolova u donjem dijelu leđa i ishijasa.

Uzroci spinalne stenoze uključuju:

Koštani izraslaji / artritiske promjene: Osteoartritis je stanje “trošenja” koje razgrađuje hrskavicu u zglobovima, uključujući i u kičmi. Hrskavica je zaštitna prevlaka zglobova. Kako se hrskavica troši, kosti počinju trljati jedna o drugu. Tijelo reaguje stvaranjem nove kosti. Koštani izdanci ili prekomjeran rast kostiju su česti. Koštane strukture u kičmi mogu se proširiti prema spinalnom kanalu i suziti prostor, uzrokujući kompresiju živaca.

Ispupčeni diskovi / hernirani disk: Između svakog pršljena nalazi se ravna, okrugla podloga (disk) koja djeluje kao amortizer. Kako diskovi stare, isušuju se i spljoštavaju, a pucanje vanjskog ruba može omogućiti da želatinozna unutrašnjost diska prođe kroz oslabljeni ili poderani spoljašnji sloj. Ispupčeni disk tada pritiska obližnje živce.

Hernirani diskovi i koštani izdanci dva su najčešća uzroka spinalne stenoze.

Zadebljani ligamenti i zglobovi: Ligamenti su trake vlakana koje drže kičmu zajedno. Artritis može uzrokovati da ligamenti i fasetni zglobovi vremenom zadebljaju i prošire se prema spinalnom kanalu, smanjujući prostor.

Ciste ili tumori kičmene moždine: Izrasline unutar kičmene moždine ili između kičmene moždine i pršljenova mogu suziti prostor i vršiti pritisak na kičmenu moždinu i živce.

Kongenitalna (urođena) spinalna stenoza: Ovo je stanje u kojem se osoba rađa s uskim spinalnim kanalom.

Koji su simptomi spinalne stenoze?

Kada se spinalna stenoza tek razvije, možda ćete imati simptome, a možda i nećete. Suženje spinalnog kanala obično je spor proces koji se vremenom pogoršava. Iako se spinalna stenoza može pojaviti bilo gdje duž kičme, simptomi se razlikuju od osobe do osobe i mogu dolaziti i odlaziti.

Simptomi lumbalne (donje leđa) spinalne stenoze uključuju:

Bol u donjem dijelu leđa. Bol se ponekad opisuje kao tupa bol, osjećaj pečenja ili bol nalik električnom udaru. Bol može dolaziti i odlaziti.

Išijas. Ovo je bol koja počinje u kuku, širi se niz noge i može doseći stopalo.

Težina u nogama koja može uzrokovati grčeve u jednoj ili obje noge.

Utrnulost ili trnjenje u kuku, nozi ili stopalu.

Slabost u nozi ili stopalu (kako se suženje pogoršava).

Bol koji se pogoršava pri dugom stajanju, hodanju ili hodanju nizbrdo.

Bol koji se smanjuje kada se nagnemo naprijed, hodamo uzbrdo ili sjednemo.

Gubitak kontrole nad mokraćnim mjehurom ili crijevima (u težim slučajevima).

Kada se razmatra operacija spinalne stenoze?

Operacija se razmatra kada opcije liječenja ne uspiju. Pacijenti obično imaju veliku korist od operacija spinalne stenoze i ponovna pojava suženja kanala obično se ne javlja.