Koji su simptomi moždanog krvarenja? Koliko traje moždano krvarenje?

Krvarenje u mozgu (koje se još naziva intrakranijalno krvarenje ili moždano krvarenje) označava stanje u kojem dolazi do krvarenja u mozgu i oko njega. Krvarenje se može javiti između moždanog tkiva i lobanje ili unutar samog moždanog tkiva. Moždano krvarenje onemogućava da kiseonik dopre do mozga. Ono je životno ugrožavajuće stanje i zahtijeva hitnu medicinsku pomoć. Glavobolja, slabost jedne strane tijela, povraćanje, napadi, smanjen nivo svijesti i ukočenost vrata spadaju među simptome moždanog krvarenja. Prvi sati od početka moždanog krvarenja su izuzetno važni. Što se ranije započne liječenje, veće su šanse za preživljavanje pacijenta.

Šta je moždano krvarenje?

Moždano krvarenje, poznato i kao moždana hemoragija, znači krvarenje između moždanog tkiva i lobanje ili unutar samog moždanog tkiva. Kod moždanog krvarenja dolazi do nedostatka kiseonika potrebnog mozgu, što može uzrokovati glavobolju, mučninu, povraćanje, trnjenje u ekstremitetima ili paralizu lica.

Mozak se sastoji od tri sloja opni koje se nazivaju meninge. Meninge obavijaju mozak i štite ga od povreda. Ovi slojevi se nalaze između lobanjske kosti i samog moždanog tkiva.

Moždano krvarenje može nastati u bilo kojem od ova tri sloja: dura mater, arahnoid i pia mater.

Epiduralno krvarenje

Ova vrsta krvarenja nastaje između lobanjske kosti i dura mater (najvanjskije) opne.

Subduralno krvarenje

Ovo moždano krvarenje se javlja između dura mater i arahnoidne membrane.

Subarahnoidno krvarenje

Ova vrsta moždanog krvarenja nastaje između arahnoidne opne i pia mater.

Krvarenje unutar moždanog tkiva

Unutar moždanog tkiva mogu se javiti dvije vrste moždanog krvarenja. To se naziva cerebralno krvarenje ili hemoragijski moždani udar.

Intracerebralno krvarenje

Krvarenje koje se može javiti u bilo kojem dijelu mozga, ali je češće u moždanom stablu, malom mozgu i režnjevima.

Intraventrikularno krvarenje

Krvarenja koja nastaju u moždanim šupljinama u kojima se proizvodi moždano-kičmena tečnost.

Koji su simptomi moždanog krvarenja?

Simptomi moždanog krvarenja mogu se razvijati s vremenom ili se javiti odmah nakon povrede glave. Kako vrijeme prolazi, pritisak u mozgu postaje sve jači.

Simptomi moždanog krvarenja:

• Iznenadna ili jaka glavobolja.
• Slabost, trnjenje ili utrnulost u rukama ili nogama (najčešće na jednoj strani tijela).
• Mučnina ili povraćanje.
• Vrtoglavica.
• Zamagljenost svijesti, konfuzija.
• Poteškoće u govoru ili razumijevanju govora.
• Gubitak pokreta na suprotnoj strani tijela u odnosu na stranu povrede glave.

Koliko sati je kritično kod moždanog krvarenja?

Kod moždanih krvarenja, koja se u narodu nazivaju i moždani udar, prvih 60 minuta nakon pojave simptoma ima izuzetno veliki značaj, jer je u tom periodu liječenje najefikasnije. Međutim, kod nekih pacijenata ovaj period za efikasno liječenje može se produžiti i do 4,5 sata. Tokom moždanog udara moždane ćelije brzo odumiru. Procjenjuje se da, ukoliko se moždani udar ne liječi, svake minute umre oko 1,9 miliona neurona.

Koliki krvni pritisak dovodi do moždanog krvarenja?

Visok krvni pritisak se definiše kao sistolni pritisak iznad 140 mmHg ili dijastolni pritisak iznad 90 mmHg. Ukoliko su vaše vrijednosti krvnog pritiska iznad ovih granica, rizik od moždanog krvarenja se povećava. Krvni pritisak od 180/120 mmHg ili više zahtijeva hitnu medicinsku intervenciju.

Zašto dolazi do moždanog krvarenja?

Iako se moždano krvarenje može javiti iznenada, postoje osnovni faktori koji mogu doprinijeti njegovom nastanku. Najčešći uzroci moždanog krvarenja su:

Povreda glave

Povrede glave su najčešći uzrok moždanog krvarenja kod osoba mlađih od 50 godina.

Visok krvni pritisak

Ukoliko se ne liječi, visok krvni pritisak može oslabiti zidove krvnih sudova i dovesti do moždanog krvarenja.

Aneurizma

Kada zid krvnog suda oslabi i ispupči se, nastaje aneurizma (balon). Pucanje aneurizme može uzrokovati krvarenje u mozgu i dovesti do paralize.

Abnormalnosti krvnih sudova

Arteriovenska malformacija (AVM) može uzrokovati slabljenje krvnih sudova u i oko mozga. Može biti prisutna od rođenja, ali se često otkrije tek kada se pojave simptomi.

Amiloidna angiopatija

Ovaj poremećaj krvnih sudova najčešće se javlja kod starijih osoba s visokim krvnim pritiskom. Može uzrokovati mala, neprimijećena krvarenja koja vremenom dovode do većeg krvarenja.

Bolesti krvi ili poremećaji krvarenja

Osobe koje imaju bolesti poput hemofilije ili srpaste anemije imaju veći rizik od moždanog krvarenja. Ova stanja dodatno smanjuju nivo trombocita i sposobnost zgrušavanja krvi. Kao posljedica toga, kod pacijenata koji koriste lijekove za razrjeđivanje krvi rizik od moždanog krvarenja je povećan.

Bolesti jetre

Kod osoba s oboljenjima jetre postoji veći rizik od problema s krvarenjem.

Tumori mozga

Kod osoba koje imaju tumor mozga postoji veći rizik od moždanog krvarenja.

Eklampsija i napadi kod trudnica

Ova stanja mogu uzrokovati grčeve arterija, gubitak svijesti i moždano krvarenje.

Intraventrikularno krvarenje kod novorođenčadi

Često se javlja kod prijevremeno rođenih beba s porođajnom težinom manjom od 1.500 grama. Ova krvarenja u moždanim komorama mogu dovesti do invaliditeta ili smrti.

Abnormalno stvaranje kolagena u zidovima arterija

Ovo stanje s vremenom slabi zidove krvnih sudova, što može dovesti do njihovog pucanja i krvarenja.

Može li stres izazvati moždano krvarenje?

Da, stres može dovesti do moždanog krvarenja.

Može li se moždano krvarenje izliječiti?

Oporavak nakon moždanog krvarenja zavisi od više faktora, uključujući opće zdravstveno stanje, veličinu krvarenja, mjesto u mozgu na kojem se krvarenje dogodilo te brzinu postavljanja dijagnoze i započinjanja liječenja. Neke osobe se u potpunosti oporave. Međutim, nakon liječenja često je potrebna i rehabilitacija.

Koliki je rizik od smrti kod moždanog krvarenja?

Ukoliko se ne liječi na vrijeme, moždano krvarenje može dovesti do trajnog oštećenja mozga ili smrti.

Na šta treba obratiti pažnju kod moždanog krvarenja?

Iako se ne mogu spriječiti svi rizici koji dovode do moždanog krvarenja, rizik se može smanjiti sljedećim mjerama:

• Držite krvni pritisak pod kontrolom.
• Smanjite nivo holesterola.
• Nastojte održavati zdravu tjelesnu težinu.
• Prestanite konzumirati alkohol i pušiti.
• Hranite se zdravo.
• Redovno vježbajte.
• Ako imate dijabetes, održavajte nivo šećera u krvi pod kontrolom.
• Također, možete se zaštititi od rizika od povreda korištenjem zaštitne opreme poput kacige tokom određenih aktivnosti ili vezivanjem sigurnosnog pojasa u vozilima.