Gripa je zarazna bolest disajnog sistema koja se često javlja tokom promjena godišnjih doba i u periodima kada su temperature niže. Period od početka oktobra do kraja aprila smatra se sezonom gripe, a slučajevi gripe se u tom periodu češće uočavaju.
Šta je gripa?
Gripa nastaje kada se virusi influence nasele u nos, grlo ili pluća, a simptomi gripe se pojavljuju iznenada. Većina ljudi preboli gripu bez komplikacija u roku od 7 do 10 dana. Međutim, kod osoba koje spadaju u visokorizične grupe, gripa može izazvati komplikacije koje mogu biti opasne po život.
Djeca starija od 6 mjeseci i mlađa od 5 godina, odrasli stariji od 65 godina, pacijenti oboljeli od raka, trudnice, osobe sa oslabljenim imunološkim sistemom usljed bolesti ili upotrebe lijekova, osobe sa astmom, dijabetesom, hroničnim bolestima srca, bubrega, pluća i jetre te osobe koje boluju od gojaznosti spadaju u grupu s visokim rizikom od razvoja komplikacija gripe. Preporučuje se da se osobe iz ovih rizičnih grupa odmah obrate ljekaru ako primijete simptome gripe.
Kako se gripa prenosi?
Osoba zaražena virusom influence postaje zarazna jedan dan prije nego što se pojave simptomi. Sedam dana nakon pojave simptoma, mogućnost prenosa virusa se smanjuje. Osobe zaražene virusom influence prenose bolest kašljanjem, kijanjem i govorom. Takođe, dodirivanje površina kontaminiranih virusom, a zatim dodirivanje usta ili nosa, može dovesti do infekcije.
Koji su simptomi gripe?
Simptomi gripe se obično pojavljuju u roku od 1 do 7 dana nakon ulaska virusa u tijelo. Kod oboljelih osoba mogu se pojaviti neki ili svi od sljedećih simptoma:
- Iznenadna visoka temperatura od 38°C ili više
- Drhtavica i znojenje
- Bolovi u zglobovima i mišićima
- Umor i iscrpljenost
- Curenje nosa i začepljenost
- Crvenilo i suzenje očiju
- Bol u grlu
- Glavobolja
Pažljivo praćenje simptoma je veoma važno. Ako se pojave poteškoće s disanjem, stalna vrtoglavica, napadi, bol u prsima ili ekstremna slabost, potrebno je odmah potražiti ljekarsku pomoć.
Koje su razlike između gripe i prehlade?
I gripa i prehlada su virusne infekcije koje zahvataju disajni sistem, pa su njihovi simptomi slični. Zbog toga se ove bolesti često miješaju, pa čak i smatraju istom bolešću. Međutim, virusi koji ih uzrokuju su različiti, a pažljivim posmatranjem simptoma moguće ih je razlikovati.
- Kod gripe su visoka temperatura, drhtavica i znojenje česti simptomi, dok se oni kod prehlade javljaju rijetko.
- Glavobolja, bolovi u mišićima i zglobovima obično su jači i češći kod gripe, dok su kod prehlade blagi ili ih uopšte nema.
Šta pomaže kod gripe?
Pošto gripa značajno utiče na kvalitet života, važno je ublažiti simptome ili ubrzati njihov nestanak.
Odmaranje
Tijelu je potrebna energija da bi se borilo protiv virusa. Tokom gripe je važno ostati kod kuće i odmarati kako bi tijelo moglo svu energiju usmjeriti na oporavak. Takođe, izbjegavanje odlaska na posao ili u školu sprječava širenje virusa na druge ljude.
Ispiranje nosa i grla slanom vodom
Slana voda pomaže u razgradnji sluzi i olakšava disanje kroz nos i grlo. Tokom gripe, ispiranje nosa fiziološkom otopinom i grgljanje slane vode može ublažiti začepljenost. Slana voda se priprema tako što se u 250 ml vode doda jedna kašičica soli i promiješa. Važno je ne gutati tečnost tokom grgljanja.
Povećanje unosa tečnosti
Visoka temperatura i znojenje mogu izazvati dehidraciju. Tijelu je potrebna tečnost da bi moglo eliminisati sluz i sekret iz disajnih puteva. Zbog toga je tokom gripe neophodno piti mnogo tečnosti. Osim vode, korisni su i voćni i povrtni sokovi, biljni čajevi i supe.
Olakšavanje disanja
Začepljen nos otežava disanje, što može biti vrlo neugodno. Vlaženje zraka u prostoriji, topla kupka prije spavanja i korištenje dodatnog jastuka tokom spavanja mogu pomoći u lakšem disanju.
Zdrava ishrana
Zdrava ishrana pomaže tijelu da se oporavi jer obezbjeđuje energiju i hranljive materije neophodne za jačanje imuniteta. Tokom gripe preporučuje se unos svježeg voća i povrća, dok treba izbjegavati procesuiranu hranu, kofeinske napitke, alkohol i cigarete, jer oni mogu usporiti oporavak.
Koje mjere se mogu preduzeti da bi se spriječila gripa?
Najefikasniji način zaštite od gripe je redovno vakcinisanje prije početka sezone gripe svake godine. Najčešći uzročnici gripe su virusi influence tipa A i B, ali ti virusi vremenom mijenjaju svoj oblik. Zato se vakcina svake godine razvija ponovo, na osnovu promjena virusa i učestalosti pojave različitih sojeva. Cilj vakcine je da podstakne stvaranje antitijela protiv trenutno aktivnih virusa.
Osim vakcinacije, dodatne mjere zaštite tokom sezone gripe mogu pomoći u smanjenju rizika od zaraze:
- Pranje ruku sapunom i vodom
- Nošenje sredstva za dezinfekciju ruku na bazi alkohola kada pranje ruku nije moguće
- Redovno čišćenje površina koje se često dodiruju sapunom i vodom
- Pokrivanje nosa i usta maramicom prilikom kašljanja ili kijanja i bacanje maramice odmah nakon upotrebe
- Izbjegavanje gužvi i kontakta sa osobama koje imaju gripu
- Održavanje zdrave ishrane, dovoljnog sna i redovne fizičke aktivnosti
